Bardzo istotnym elementem dzisiejszej produkcji rolnej jest wsparcie ze środków Unii Europejskiej. Tematyka ta ma szczególne znaczenie dla przyszłych producentów żywności - uczniów technikum rolniczego, którzy już za kilka lat będą w te działania zaangażowani. Zasady dofinansowania w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 oraz wprowadzane w nim zmiany przybliżyła młodzieży główny specjalista, Pani Iwona Świechowska z Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, oddział w Poznaniu. Należy dodać, że w strukturze CDR w Brwinowie, znajdują się także oddziały w Krakowie, Warszawie i Radomiu.
Działalność CDR skupia się na doradztwie, szkoleniach, projektach edukacyjnych. A także organizacji wyjazdów krajowych i zagranicznych, planowaniu i przeprowadzaniu konferencji, seminariów. Wszystkie te działania mają na celu pomoc rolnikom w prowadzeniu nowoczesnego, przyjaznego środowisku i dochodowego gospodarstwa.
- Wsparcie finansowe z Unii Europejskiej realizowane jest w ramach dwóch filarów. Pierwszy filar – płatności bezpośrednie są podstawowym wsparciem dochodów gospodarstw rolnych. Aby jednak rolnik otrzymał pełne dofinansowanie, musi spełniać wymogi warunkowości, obejmujące zasady dobrej kultury rolnej (GAEC) oraz wymogi ustawowe (SMR). Przykładowe normy GAEC to, utrzymanie trwałych użytków zielonych, ochrona gleby przed erozją, minimalna okrywa roślinna, płodozmian i dywersyfikacja upraw oraz ochrona trwałych użytków zielonych. Nieprzestrzeganie tych zasad może skutkować zmniejszeniem płatności, a nawet karami finansowymi - wyjaśniała młodzieży Pani Iwona - Drugi filar, czyli interwencje rolno-środowiskowo-klimatyczne, mają charakter długofalowy, często uzupełniają dochody gospodarstw, wspierając ochronę przyrody w skali lokalnej, a tym samym krajowej. Rolnicy mogą m.in.: chronić cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 i poza nimi, przekształcać grunty orne w użytki zielone, prowadzić ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk, zachowywać tradycyjne sady i zagrożone odmiany roślin, chronić zasoby genetyczne zwierząt hodowlanych, tworzyć bioróżnorodne pasy kwietne i ogródki bioróżnorodności na gruntach ornych - tłumaczyła.
Oprócz części teoretycznej doradczyni przygotowała dla młodzieży część praktyczną, w której przyszli młodzi rolnicy mogli wykorzystać nowo zdobytą wiedzę i zaprojektować dla swoich gospodarstw, własny ogródek bioróżnorodności (w ramach interwencji „Bioróżnorodność na gruntach ornych”). Stworzenie takiego ogródka wymagało zastosowania, co najmniej 15 gatunków roślin regionalnych, amatorskich, marginalnych, gatunków zielarskich oraz rzadko uprawianych na terenie Polski roślin rolniczych i warzywnych. Należy dodać, że ogródki takie mają na celu wspierać bioróżnorodność, chronić dziedzictwo genetyczne roślin i zwiększać estetykę krajobrazu. Rolnik może założyć i utrzymywać maksymalnie dwa takie ogródki. Płatność, w wysokości nieco ponad 2300 zł/ha rocznie, w ramach tego wariantu przyznawana jest corocznie, przez 5 lat, do powierzchni od
0,1 do 0,5 ha gruntów ornych.
Co ważne, podkreślała wykładowczyni, wariant „Ogródki bioróżnorodności” będzie można realizować na jednej powierzchni z innymi działaniami w tym, ekoschematem - „Rolnictwo węglowe”. Dopuszczone praktyki to np.: „Międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe”, „Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia”, „Zróżnicowana struktura upraw” itd.
Młodzież z dużym zaangażowaniem przystąpiła do pracy, uwzględniając wszystkie wymogi. W efekcie większość uczniów wykonała je na najwyższym poziomie. Gratulujemy. Projekty przyszłych rolników mogą stać się inspiracją do tworzenia takich ogródków w gospodarstwach ich rodziców.
Serdecznie dziękujemy pani Iwonie Świechowskiej z Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, oddział w Poznaniu, za inspirujące wykłady oraz pełną empatii, twórczą atmosferę.
Uczniowie: 1 i 4 klasa Technikum Rolniczego oraz 1 i 4 Technikum Architektury Krajobrazu.
Opiekunowie: nauczyciele przedmiotów zawodowych: Aleksandra Sadek, Ewa Krysztofiak.
Opr. E. Krysztofiak