Osiemdziesiąt siedem lat temu, 27 września 1939 roku, została powołana Służba Zwycięstwu Polski. W listopadzie tego samego roku została przekształcona w Związek Walki Zbrojnej, a w lutym 1942 roku – w Armię Krajową. W piątek, 25 września przed pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego w Poznaniu członkowie szamotulskiego koła Wielkopolskiego Stowarzyszenia Pamięci Armii Krajowej brali udział w uroczystościach upamiętniających tę rocznicę. Organizatorami tegorocznych obchodów byli Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego oraz Zarząd Okręgu Wielkopolska Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Początkiem tegorocznych uroczystości upamiętniających Polskie Państwo Podziemne w czasie II wojny światowej była msza święta w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela przy ul. Fredry, przewodniczył biskup pomocniczy Archidiecezji Poznańskiej Jan Glapiak. Po niej poczty sztandarowe i delegacje przeszły w stronę zbiegu ul. Wieniawskiego i alei Niepodległości, przed pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Na miejscu zgromadziło się wiele osób na czele z coraz mniej licznym gronem kombatantów z AK i innych organizacji walczących w podziemiu podczas II wojny światowej. Część oficjalna rozpoczęła się podniesieniem flagi i odegraniem hymnu. Następnie do zgromadzonych gości przemówił marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak. Po modlitwie za poległych i pomordowanych w obozach koncentracyjnych, odczytany został Apel Pamięci. Salwą honorową został oddany hołd wszystkim bohaterom polskiego podziemia. Na zakończenie uroczystości pod pomnikiem przedstawiciele polskiego parlamentu, władz regionalnych i lokalnych, politycy oraz delegacje różnych środowisk i stowarzyszeń złożyli wieńce i kwiaty. Muzeum – Zamek Górków i Szamotulskie koło WSPAK podobnie jak przed rokiem reprezentowali uczniowie Zespołu Szkół nr 2 w Szamotułach Lilianna Bartosz, Magdalena Krupecka i Jacek Krupecki wraz z opiekunem koła – Piotrem Gotowym.
W tym roku podczas uroczystości z okazji 87 rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego wspominaliśmy postać podpułkownika Franciszka Rataja pseudonim „Paweł”. Urodził się 9 października 1894 roku w Łagowie. Po maturze zdanej w 1914 roku został powołany do wojska wilhelmińskiego i wyjechał na front zachodni. W czasie I wojny światowej walczył w armii niemieckiej na froncie zachodnim. W 1919 roku przystąpił do 1 Pułku Strzelców Wielkopolskich, wchodzącego w skład tzw. Grupy Wielkopolskiej. Brał udział w Powstaniu Wielkopolskim (1918–1919) oraz wojnie polsko-bolszewickiej (1920). Następnie został oddelegowany do prac plebiscytowych na Górnym Śląsku. W III Powstaniu Śląskim (1921) dowodził 8 Pszczyńskim Pułkiem Powstańczym (a następnie 6 Pułkiem Piechoty). Od 1924 roku przeszedł do służby w administracji wojskowej Dowództwa Okręgu Korpusu nr VII (Poznań). W stopniu podpułkownika objął stanowisko zastępcy dowódcy 15 Pułku Piechoty w Dęblinie. Z powodu ciężkiej choroby serca otrzymał orzeczenie do służby pozaliniowej. Był komendantem Powiatowej Komendy Uzupełnień w Toruniu, następnie w Poznaniu. Po wybuchu II wojny światowej został ewakuowany wraz z urzędem do Lwowa. Od 1940 roku angażował się w pracę niepodległościową w szeregach „Ojczyzny”, Związku Walki Zbrojnej (później AK), przyjmując pseudonim „Paweł” i Narodowej Organizacji Wojskowej. Wiosną 1941 roku Franciszek Rataj został zastępcą komendanta Korpusu Zachodniego. Walczył w Powstaniu Warszawskim (1944), dowodził Zgrupowaniem „Paweł”, oddziałami odcinka północnego w Grupie Północ na Starym Mieście, następnie przeszedł kanałami do Śródmieścia, obejmując dowództwo odcinka zachodniego na ulicy Złotej. Z oddziałem wytrwał do momentu kapitulacji. Trafił do Stalagu Lamsdorf, a następnie Oflagu II C w Woldenbergu. Po powrocie do Poznania zajmował się handlem. W 1947 roku objął stanowisko kierownika magazynu w Centrali Handlowej Żelaza i Stali. Franciszek Rataj był żonaty z Kazimierą Kosicką, z którą miał troje dzieci. Zmarł 30 listopada 1958 roku w Poznaniu. Ppłk Franciszek Rataj jest patronem skweru na Wzgórzu Świętego Wojciecha w Poznaniu.
Piotr Gotowy – opiekun szamotulskiego koła WSPAK